tirer

Француски

Етимологија

Од среднофранцускиот tirer, од старофранцускиот tirer, од вулгарнолатинскиот **\*tīrāre**. Најверојатно го заменил traire од латинскиот *trahere* („влече“, „тракта“).

Изговор

МФА-fr: /ti.ʁe/
Поделба по слогови: ti‧rer
Изговор:
Аудио: (file)

Глагол

tirer (минат партицип: tiré, сегашен партицип: tirant)

влече, тегне, повлекува — движи нешто кон себе или по себе.
Il tire la corde pour sonner la cloche.

Тој го влече јажето за да заѕвони.
пука, испукува — испушта проектил од оружје.
Le soldat doit tirer sur la cible.

Војникот треба да пука во целта.
вади, извлекува — отстранува нешто од место (вклучувајќи заклучоци, добивка, итн.).
Tirer des conclusions d'une étude.

Извлекува заклучоци од една студија.
- - заминува, си оди** — (интранзитивно, често со *se tirer*) напушта место.
Il faut se tirer d'ici avant l'aube.

Мора да си заминеме од тука пред зори.
ослободува, спасува, доставува — ослободува некого или нешто (најчесто во изведени фрази).
Cette initiative l'a tiré d'affaire.

Оваа иницијатива го спаси (го извлече од неволја).
печати (во печатарството).
Tirer un livre à 5 000 exemplaires.

Да се испечати книга во 5.000 примероци.

Коњугација на глаголот tirer
Infinitif	Прост	tirer
Infinitif	Сложен	avoir + participe passé
Participe présent или gérondif^[1]	Прост	tirant
Participe présent или gérondif^[1]	Сложен	ayant + participe passé
Participe passé		tiré
		еднина			множина
		1. л.	2. л.	3. л.	1. л.	2. л.	3. л.
Indicatif		je (j')	tu	il, elle, on	nous	vous	ils, elles
Прости (времиња)	Présent	tire	tires	tire	tirons	tirez	tirent
	Imparfait	tirais	tirais	tirait	tirions	tiriez	tiraient
	Passé simple^[2]	tirai	tiras	tira	tirâmes	tirâtes	tirèrent
	Futur simple	tirerai	tireras	tirera	tirerons	tirerez	tireront
	Conditionnel présent	tirerais	tirerais	tirerait	tirerions	tireriez	tireraient
Сложeни (времиња)	Passé composé	indicatif present de avoir + participe passé
	Plus-que-parfait	indicatif imparfait de avoir + participe passé
	Passé antérieur^[2]	passé simple de avoir + participe passé
	Futur antérieur	futur simple de avoir + participe passé
	Conditionnel passé	conditionnel present de avoir + participe passé
Subjonctif		que je (j’)	que tu	qu’il, qu’elle	que nous	que vous	qu’ils, qu’elles
Прости (времиња)	Présent	tire	tires	tire	tirions	tiriez	tirent
Прости (времиња)	Imparfait^[2]	tirasse	tirasses	tirât	tirassions	tirassiez	tirassent
Сложeни (времиња)	Passé	subjonctif présent de avoir + participe passé
Сложeни (времиња)	Plus-que-parfait^[2]	subjonctif imparfait de avoir + participe passé
Impératif		je (j')	tu	il, elle, on	nous	vous	ils, elles
Прост		—	tire	—	tirons	tirez	—
Сложен		—	impératif present de avoir + participe passé	—	impératif present de avoir + participe passé	impératif present de avoir + participe passé	—
↑ Францускиот gérondif може да се користи само со предлогот en 1 2 3 4 Во понеформално пишување или говор, овиња времиња може да бидат заменети на следниов начин: Passé simple → Passé composé Passé antérieur → Plus-que-parfait Subjonctif imparfait → Subjonctif présent Subjonctif plus-que-parfait → Subjonctif passé

Синоними

traîner (гл.) — влече, тегне (најчесто по земја)
extraire (гл.) — екстрахира, вади
faire feu (изр.) — пука, отвора оган
se sauver (гл.) — се спасува, заминува (за значењето "to leave a place")

Антоними

pousser (гл.) — турка
mettre (гл.) — става, внесува

Изведени термини=

à couteaux tirés (прил.) — на нож (во кавга)
à tire-d'aile (прил.) — брзо, со полна брзина
à tire-larigot (прил.) — во изобилство, без престан
bon à tirer (прил.) — подготвен за печатење
quand le vin est tiré, il faut le boire (посл.) — откако е почнато, мора да се заврши (букв: откако виното е извадено, мора да се испие)
retirer (гл.) — повлекува, вади
se tirer sur l'élastique (изр.) — се мрзелува
se tirer une balle (изр.) — се застрелува
tirage (им.) — влечење; печатење (тираж)
tiré à quatre épingles (прид.) — дотеран, средено
tiré d'affaire (прид.) — извлечен од неволја
tiré par les cheveux (прид.) — неверојатен, измислен
tire-bouchon (им.) — вадач за тапи
tire-fond (им.) — завртка (за шини)
tirer à boulets rouges (изр.) — критикува жестоко
tirer à conséquence (изр.) — повлекува последици
tirer à la courte paille (изр.) — извлекува ждрепка
tirer à sa fin (изр.) — привршува
tirer au clair (изр.) — разјаснува, расчистува
tirer au flanc (изр.) — мрзелува, избегнува работа
tirer au sort (изр.) — извлекува ждрепка
tirer d'un mauvais pas (изр.) — извлекува од тешка ситуација
tirer en longueur (изр.) — одолговлекува
tirer la couverture à soi (изр.) — ја присвојува заслугата
tirer la gueule (изр.) — се мршти, лут е
tirer la langue (изр.) — го вади јазикот (замор, невкус)
tirer la sonnette d'alarme (изр.) — дава аларм, предупредува
tirer la tronche (изр.) — се мршти, лут е
tirer le diable par la queue (изр.) — едвај врзува крај со крај
tirer les ficelles (изр.) — ги влече конците
tirer les marrons du feu (изр.) — ја врши тешката работа за друг
tirer les oreilles (изр.) — ги влече ушите (кара)
tirer les vers du nez (изр.) — изнудува информации
tirer parti (изр.) — извлекува корист
tirer profit (изр.) — остварува профит
tirer sa crampe (изр.) — заминува
tirer sa révérence (изр.) — се збогува, заминува
tirer son chapeau (изρ.) — му симнува капа, му оддава почит
tirer son épingle du jeu (изр.) — се извлекува од неволја
tirer son plan (изр.) — се снаоѓа, извлекува корист
tirer sur la corde (изр.) — оди до крајност, претерува
tirer un coup (изр.) — пука; има сексуален однос
tirer un trait (изр.) — повлекува линија; завршува со нешто
tirer une épine du pied (изр.) — помага во неволја
tireur (им.) — стрелец, оној што пука

Поврзани термини

tir (им.) — пукање, стрелање
tir à l'arc (им.) — стрелаштво

[gerondif-1] Францускиот gérondif може да се користи само со предлогот en

[past_rare-2] 1 2 3 4 Во понеформално пишување или говор, овиња времиња може да бидат заменети на следниов начин:
Passé simple → Passé composé
Passé antérieur → Plus-que-parfait
Subjonctif imparfait → Subjonctif présent
Subjonctif plus-que-parfait → Subjonctif passé

[1]

[2]