fier

Француски

Етимологија

(Придавка):* Потекнува од латинскиот ferus („диво“, „сурово“).
(Глагол):* Потекнува од латинскиот fidāre („доверува“).

Изговор

МФА-gr: /fjɛʁ/
Поделба по слогови: fier
Изговор:
Аудио: (file)

Придавка 1

fier \fjɛʁ\ — машки род, женски род fière, множина машки fiers, множина женски fières

горд — Кој чувствува оправдано задоволство или самопочит.
Cet homme est fier ; peut-on s’y fier ?

Овој човек е горд; може ли да му се верува?

Les plus militantes avancent à visage découvert, fières d'être putes.

Најборбените настапуваат со отворено лице, горди на тоа што се.
величествен / арогантен — (Фигуративно) Кој остава впечаток на гордост и супериорност (често за предели или објекти).
Ce navire a fière allure avec ses grandes voiles blanches.

Овој брод изгледа величествено со своите големи бели едра.
голем / вистински / извонреден — (Колоквијално) Се користи за нагласување пред именката за да означи нешто забележително (често во негативен контекст како „вистински негативец“, но и позитивен како „голема среќа“).
C’est une fière chance.

Тоа е голема среќа.

Vous êtes de fiers coquins.

Вие сте големи никаквеци.
накострешен — (Хералдика, ретко) Се вели за лав прикажан со накострешени влакна.


Род	Еднина	Множина
Машки	fier	fiers
Женски	fière	fières

Речиси синоними

orgueilleux (прид.) горделив
hautain (прид.) надмен
fameux (прид.) прочуен / голем (за значењето 3)
sacré (прид.) вистински / голем (за значењето 3)

Изведени термини

avoir fière allure (израз) — има величествен изглед
devoir une fière chandelle (израз) — должи голема благодарност
faire le fier (израз) — се прави важен
faire sa fière (израз) — се прави важна (за жена)
fier-à-bras (им.) — фалбаџија / насилник
fier како Artaban (израз) — многу горд (премногу горд)
fier comme Harpagon (израз) — многу скржав (иронично)
fier comme un bar-tabac (израз) — многу горд (игра на зборови)
fier comme un coq (израз) — горд како петел
fier comme un paon (израз) — горд како паун
fier comme un pou (израз) — многу горд (буквално: како вошка)
fier comme un p’tit banc (израз) — многу горд (регионален израз)
fièrement (прил.) — гордо
fierté (им.) — гордост
ultrafier (прид.) — екстремно горд

Придавка 2

fier \fjɛʁ\ — машки род, женски род fière, множина машки fiers, множина женски fières

кисел / опор — (Регионално: Лорена, Шампања, Франш-Конте) Се вели за вкус на овошје кое е зелено или недозреано и предизвикува чувство на киселост.
Les belles pommes fières avec leurs joues bien rouges ravigotent les hôtes.

Убавите кисели јаболка со нивните црвени образи ги закрепнуваат гостите.

Des fruits fiers sont des fruits verts, à la saveur acide.

„Fiers“ плодови се зелени плодови со кисел вкус.

Белешки

Ова значење е специфично за источниот дел на Франција и често се однесува на плодови кои „тераат на кисело“ или прават забите да крцкаат.

Речиси синоними

aigre (прид.) кисел, остар
acide (прид.) киселкав
vert (прид.) зелен (недозреан)

Придавка 3

fier \fjɛʁ\ — машки род, женски род fière, множина машки fiers, множина женски fières

кршлив, тврд, див , лут — (Мермерство) Се вели за мермер со многу фино и суво зрно кој лесно пука или се поткршува под длетото бидејќи е премногу тврд и крт.
Il faut rejeter les marbres fiers, qui sont trop durs et résistent à l'outil.

Треба да се отфрлат „дивите“ мермери, кои се премногу тврди и му пружаат отпор на алатот.

Le marbre blanc ne devait contenir que des parties fières, c’est-à-dire dures.

Белиот мермер требаше да содржи само „лути“ (горди) делови, односно тврди делови.

Антоними

pouf (прид.) — (за мермер) мек, трошлив, кој лесно се рони

Глагол

fier \fje\ — глагол од прва група (се користи претежно како повратен: se fier)

доверува / препушта — (Преоден глагол, застарено) Доверува некому нешто на чување или на неговата чесност/верност.
Cet homme est fier ; peut-on s’y fier ?

Овој човек е горд; може ли да му се довери (нешто)?

Ils fiaient leur église à la garde des Saints.

Тие ја доверуваа својата црква на заштитата на светците.
се потпира / верува — (Повратен глагол со предлогот à) Има доверба во некого или нешто; смета на некого.
Je me fie à ton jugement.

Се потпирам на твоето мислење.

Il ne faut pas se fier aux apparences.

Не треба да се верува на изгледот (на првиот впечаток).

Bien fou qui s’y fie.

Луд е тој што верува во тоа (што се потпира на тоа).

Коњугација на глаголот fier
Infinitif	Прост	fier
Infinitif	Сложен	avoir + participe passé
Participe présent или gérondif^[1]	Прост	fiant
Participe présent или gérondif^[1]	Сложен	ayant + participe passé
Participe passé		fié
		еднина			множина
		1. л.	2. л.	3. л.	1. л.	2. л.	3. л.
Indicatif		je (j')	tu	il, elle, on	nous	vous	ils, elles
Прости (времиња)	Présent	fie	fies	fie	fions	fiez	fient
	Imparfait	fiais	fiais	fiait	fiions	fiiez	fiaient
	Passé simple^[2]	fiai	fias	fia	fiâmes	fiâtes	fièrent
	Futur simple	fierai	fieras	fiera	fierons	fierez	fieront
	Conditionnel présent	fierais	fierais	fierait	fierions	fieriez	fieraient
Сложeни (времиња)	Passé composé	indicatif present de avoir + participe passé
	Plus-que-parfait	indicatif imparfait de avoir + participe passé
	Passé antérieur^[2]	passé simple de avoir + participe passé
	Futur antérieur	futur simple de avoir + participe passé
	Conditionnel passé	conditionnel present de avoir + participe passé
Subjonctif		que je (j’)	que tu	qu’il, qu’elle	que nous	que vous	qu’ils, qu’elles
Прости (времиња)	Présent	fie	fies	fie	fiions	fiiez	fient
Прости (времиња)	Imparfait^[2]	fiasse	fiasses	fiât	fiassions	fiassiez	fiassent
Сложeни (времиња)	Passé	subjonctif présent de avoir + participe passé
Сложeни (времиња)	Plus-que-parfait^[2]	subjonctif imparfait de avoir + participe passé
Impératif		je (j')	tu	il, elle, on	nous	vous	ils, elles
Прост		—	fie	—	fions	fiez	—
Сложен		—	impératif present de avoir + participe passé	—	impératif present de avoir + participe passé	impératif present de avoir + participe passé	—
↑ Францускиот gérondif може да се користи само со предлогот en 1 2 3 4 Во понеформално пишување или говор, овиња времиња може да бидат заменети на следниов начин: Passé simple → Passé composé Passé antérieur → Plus-que-parfait Subjonctif imparfait → Subjonctif présent Subjonctif plus-que-parfait → Subjonctif passé

Коњугација на глаголот se fier
Infinitif	Прост	se fier
Infinitif	Сложен	être + participe passé ^[1]
Participe présent или gérondif^[2]	Прост	se fiant
Participe présent или gérondif^[2]	Сложен	s'étant + participe passé
Participe passé		fié
		еднина			множина
		1. л.	2. л.	3. л.	1. л.	2. л.	3. л.
Indicatif		je (j')	tu	il, elle, on	nous	vous	ils, elles
Прости (времиња)	Présent	me fie	te fies	se fie	nous fions	vous fiez	se fient
	Imparfait	me fiais	te fiais	se fiait	nous fiions	vous fiiez	se fiaient
	Passé simple^[3]	me fiai	te fias	se fia	nous fiâmes	vous fiâtes	se fièrent
	Futur simple	me fierai	te fieras	se fiera	nous fierons	vous fierez	se fieront
	Conditionnel présent	me fierais	te fierais	se fierait	nous fierions	vous fieriez	se fieraient
Сложeни (времиња)	Passé composé	indicatif présent de s'être + participe passé
	Plus-que-parfait	indicatif imparfait de s'être + participe passé
	Passé antérieur^[3]	passé simple de s'être + participe passé
	Futur antérieur	futur simple de s'être + participe passé
	Conditionnel passé	conditionnel present de s'être + participe passé
Subjonctif		que je (j’)	que tu	qu’il, qu’elle	que nous	que vous	qu’ils, qu’elles
Прости (времиња)	Présent	me fie	te fies	se fie	nous fiions	vous fiiez	se fient
Прости (времиња)	Imparfait^[3]	me fiasse	te fiasses	se fiât	nous fiassions	vous fiassiez	se fiassent
Сложeни (времиња)	Passé	subjonctif présent de s'être + participe passé
Сложeни (времиња)	Plus-que-parfait^[3]	subjonctif imparfait de s'être + participe passé
Impératif		je (j')	tu	il, elle, on	nous	vous	ils, elles
Прост		—	fie-toi	—	fions-nous	fiez-vous	—
Сложен		—	impératif présent de s'être + participe passé	—	impératif présent de s'être + participe passé	impératif présent de s'être + participe passé	—
↑ Важно: Кога се користи помошниот глагол être (за глаголи на движење или прономинални глаголи), participe passé мора да се согласи во род и број со подметот (на пр. elle est allée, nous sommes allés, elles sont allées). ↑ Францускиот gérondif може да се користи само со предлогот en 1 2 3 4 Во понеформално пишување или говор, овиња времиња може да бидат заменети на следниов начин: Passé simple → Passé composé Passé antérieur → Plus-que-parfait Subjonctif imparfait → Subjonctif présent Subjonctif plus-que-parfait → Subjonctif passé

Изрази (иронични)

Fiez-vous-y ! / Fiez-vous à cela ! — Верувај му на тоа ако сакаш (во смисла: никако не смееш да сметаш на тоа!).
Fiez-vous à ces belles promesses ! — Да, да, верувајте им на тие пусти ветувања!

Изведени термини

confier (гл.) — доверува
défier (гл.) — предизвикува (првично: повлекува доверба)
se défier (гл.) — нема доверба / се сомнева
se méfier (гл.) — се чува од некого / е претпазлив

[gerondif-1] Францускиот gérondif може да се користи само со предлогот en

[past_rare-2] 1 2 3 4 Во понеформално пишување или говор, овиња времиња може да бидат заменети на следниов начин:
Passé simple → Passé composé
Passé antérieur → Plus-que-parfait
Subjonctif imparfait → Subjonctif présent
Subjonctif plus-que-parfait → Subjonctif passé

[accord-3] Важно: Кога се користи помошниот глагол être (за глаголи на движење или прономинални глаголи), participe passé мора да се согласи во род и број со подметот (на пр. elle est allée, nous sommes allés, elles sont allées).

[gerondif-4] Францускиот gérondif може да се користи само со предлогот en

[past_rare-5] 1 2 3 4 Во понеформално пишување или говор, овиња времиња може да бидат заменети на следниов начин:
Passé simple → Passé composé
Passé antérieur → Plus-que-parfait
Subjonctif imparfait → Subjonctif présent
Subjonctif plus-que-parfait → Subjonctif passé

[1]

[2]

[1]

[2]

[3]