dormir

Француски

Етимологија

Потекнува од среднофранцускиот dormir, од старофранцускиот dormir, од латинскиот dormīre.

Изговор

• МФА-gr: /dɔʁ.miʁ/
• Поделба по слогови: dor‧mir
• Изговор:

  Аудио:

  (file)

Глагол

dormir (конјугација dormir)

1. спие — Да се одмора во несвесна состојба на сон.

   Ils dormaient profondément, l’un près de l’autre...

   Тие спиеја длабоко, еден до друг...

2. сонува / спие — (Транзитивно) Гледа сон, гледа некого или нешто на сон

   Saül... dormit un rêve...

   Саул... сонуваше сон...

3. е неподвижен / мирува — (Фигуративно) Да биде неподвижен или со неперцептивно движење.

   J’ai vu... des paysages d’argent qui dormaient.

   Видов... сребрени пејзажи кои мируваа.

4. почива во смрт — (Фигуративно) Да лежи во смрт.

   Quelques-uns des parents de Pasteur dorment sous la pierre...

   Неколкумина од роднините на Пастер почиваат под каменот...

Коњугација на глаголот dormir

Infinitif	Прост	dormir
	Сложен	avoir + participe passé
Participe présent или gérondif	Прост	dormant
	Сложен	ayant + participe passé
Participe passé		dormi
		еднина			множина
		1. л.	2. л.	3. л.	1. л.	2. л.	3. л.
Indicatif		je (j')	tu	il, elle, on	nous	vous	ils, elles
Прости (времиња)	Présent	dors	dors	dort	dormons	dormez	dorment
	Imparfait	dormais	dormais	dormait	dormions	dormiez	dormaient
	Passé simple	dormis	dormis	dormit	dormîmes	dormîtes	dormirent
	Futur simple	dormirai	dormiras	dormira	dormirons	dormirez	dormiront
	Conditionnel présent	dormirais	dormirais	dormirait	dormirions	dormiriez	dormiraient
Сложeни (времиња)	Passé composé	indicatif present de avoir + participe passé
	Plus-que-parfait	indicatif imparfait de avoir + participe passé
	Passé antérieur	passé simple de avoir + participe passé
	Futur antérieur	futur simple de avoir + participe passé
	Conditionnel passé	conditionnel present de avoir + participe passé
Subjonctif		que je (j’)	que tu	qu’il, qu’elle	que nous	que vous	qu’ils, qu’elles
Прости (времиња)	Présent	dorme	dormes	dorme	dormions	dormiez	dorment
	Imparfait	dormisse	dormisses	dormît	dormissions	dormissiez	dormissent
Сложeни (времиња)	Passé	subjonctif présent de avoir + participe passé
	Plus-que-parfait	subjonctif imparfait de avoir + participe passé
Impératif		je (j')	tu	il, elle, on	nous	vous	ils, elles
Прост		—	dors	—	dormons	dormez	—
Сложен		—	impératif present de avoir + participe passé	—	impératif present de avoir + participe passé	impératif present de avoir + participe passé	—

Синоними

• écraser (гл.) (колоквијално)
• faire dodo (гл.) (детски)
• pioncer (гл.) (жаргон)
• ronfler (гл.) 'рчи
• roupiller (гл.) 'дреме, кима
• sommeiller (гл.) 'дреме, спие
• taper de l’œil (гл.) (идиом)

Антоними

• veiller (гл.) бдее, стражи
• réveiller (гл.) буди
• s’agiter (гл.) се возбудува, се тресе
• remuer (гл.) движи, мести

Изведени термини

• à dormir debout (прид.) — апсурден
• avoir dormi les doigts dans la prise (гл.) — изгледа растреперено (букв. спие со прсти во штекер)
• dormance (им.) — мирување, хибернација
• dormant (прид.) — заспан, мирен
• dormeur (им.) — поспана личност
• dormir à la belle étoile (гл.) — спие под ведро небо
• dormir à poings fermés (гл.) — спие цврсто
• dormir au gaz (гл.) — не обрнува внимание (Квебек)
• dormir comme un ange (гл.) — спие како ангел
• dormir comme un bébé (гл.) — спие како бебе
• dormir comme un loir (гл.) — спие како топ (букв. спие како полв)
• dormir comme un sabot (гл.) — спие многу цврсто (букв. спие како сабо кломпа)
• dormir comme un sapeur (гл.) — спие многу цврсто (букв. спие како сапер/војник)
• dormir comme un sonneur (гл.) — спие многу цврсто (букв. спие како ѕвонар)
• dormir comme un sourd (гл.) — спие многу цврсто (букв. спие како глув)
• dormir comme un subrécargue (гл.) — спие многу цврсто (букв. спие како надзорник на брод)
• dormir comme une brute (гл.) — спие многу цврсто (букв. спие како брут)
• dormir comme une loutre (гл.) — спие многу цврсто (букв. спие како видра)
• dormir comme une marmotte (гл.) — спие многу цврсто (букв. спие како мрмот)
• dormir comme une masse (гл.) — спие многу цврсто (букв. спие како маса/тежина)
• dormir comme une pierre (гл.) — спие многу цврсто (букв. спие како камен)
• dormir comme une souche (гл.) — спие многу цврсто (букв. спие како трупец)
• dormir debout (гл.) — дреме стоејќи
• dormir d’un somme (гл.) — дреме
• dormir en gendarme (гл.) — спие лесно (букв. спие како жандарм)
• dormir en lièvre (гл.) — спие лесно (букв. спие како зајак)
• dormir en paix (гл.) — почива во мир
• dormir les yeux ouverts (гл.) — спие со отворени очи
• dormir son dernier sommeil (гл.) — го спие својот последен сон
• dormir sous le marronnier (гл.) — добива привремена работа
• dormir sur l’une et l’autre oreille (гл.) — спие мирно
• dormir sur la béquille (гл.) — чека во неактивна позиција (спорт)
• dormir sur la switch (гл.) — не обрнува внимание (Квебек)
• dormir sur les deux oreilles (гл.) — спие мирно
• dormir sur ses deux oreilles (гл.) — спие мирно
• dormitif (прид./им.) — заспивачки, средство за спиење
• dormoir (им.) — спална, место за спиење
• dormition (им.) — успивање (религиозно)
• dortoir (им.) — спијалница
• endormir (гл.) — успива, заспива
• éveiller le chat qui dort (гл.) — буди (мачката што спие)
• laisser dormir (гл.) — остава да спие, остава на мир
• ne dormir que d’un œil (гл.) — спие лесно
• ne pas en dormir (гл.) — не може да спие поради нешто
• redormir (гл.) — спие повеќе
• rendormir (гл.) — повторно успива, повторно заспива
• surdormir (гл.) — преспива
• ville qui ne dort jamais (им.) — град што никогаш не спие

Поговорки и фрази

• il faut se méfier de l’eau qui dort — треба да се пази од мирната вода
• il ne faut pas réveiller le chat qui dort — не треба да се буди мачката што спие
• il n’y a pire eau que l’eau qui dort — нема полоша вода од мирната вода
• la fortune vient en dormant — среќата доаѓа додека спиеш
• quand le chat dort, les souris dansent — кога мачката спие, глувците играат
• qui dort dine / qui dort dîne — кој спие, тој руча (не се грижи)

Етимолошки сродни зборови

• dormioter (гл.) — дреме
• dormition (им.) — успивање (религиозно)
• dortoir (им.) — спијалница