derrière

Француски

Етимологија

• (Датумот треба да се прецизира) Од доцнолатински de retro, исто како и „arrière“ што доаѓа од ad retro; како и кај тој збор, прилогот станал именка. (1080 г.) deriere.

Изговор

• МФА-fr: /dɛ.ʁjɛʁ/
• Изговор:

  Аудио:

  (file)

• Хомофони:
  • derrières (им. мн.) — задници

Прилог

derrière (неменлив)

1. назад, позади, одзади. — во насока спротивна од лицето или наназад.

   Je l’ai laissé bien loin derrière.

   Го оставив многу далеку назад.

   Regarder derrière.

   Да се гледа назад.

   Qu’importe que cela soit devant ou derrière ?

   Што е важно дали тоа е напред или назад?

   Il fauchait les touffes d’échaudures qui poussent dans la pâture de derrière.

   Тој ги косеше прамените трева што растеа во задното пасиште.

   Regarde derrière cette colline.

   Погледни позади тој рид.

Антоними

• devant (прил.) — напред

Изведени термини

• aller au-devant par derrière — да се пријде наоколу (индиректно)
• chasse-derrière (им.) — помошен алат кај запрежни коли
• derrière les fourneaux — во кујна (буквално: зад шпоретите)
• devant derrière (прил.) — наопаку (напред-назад)
• par-derrière (прил.) — одзади, скришум
• roue de derrière (им.) — задно тркало
• sens devant derrière (прил.) — наопаку, со предниот дел наназад
• une main devant, une main derrière — со празни раце (буквално: една рака напред, една рака назад)

Предлог

derrière (неменлив)

1. зад. — од спротивната страна на лицето на некоја личност или предмет.

   Regarder derrière soi.

   Да се гледа зад себе.

   Il a garé sa voiture derrière l’école.

   Тој го паркираше својот автомобил зад училиштето.

   S’embusquant alors derrière un massif... il attendait.

   Прикрадувајќи се тогаш зад една грмушка... тој чекаше.

2. (Преносно значење) зад. — означува нешто скриено или надминато.

   On ne sait pas ce qu’il a derrière la tête.

   Не се знае што има тој во главата (што мисли притаено).

   Il ne faut pas regarder derrière soi.

   Не треба да се гледа зад себе (треба да се продолжи напред).

   Laisser quelqu’un bien loin derrière.

   Да се остави некого далеку зад себе (да се надмине некого).

Изведени термини

• avoir des yeux derrière la tête — да се има очи и на грбот
• avoir encore du lait derrière les oreilles — уште му тече млеко од устата
• avoir une идеја derrière la tête — да се има скриена намера
• de derrière les fagots (прид.) — со одличен квалитет
• derrière les barreaux — зад решетки (во затвор)
• être derrière (гл.) — стои зад нешто (поддржува или предизвикува)
• idée derrière la tête (им.) — задна мисла
• regarder derrière son épaule — да се гледа со страв или каење
• se la mettre derrière l’oreille — да се простиш од нешто (нема да го добиеш)
• se tenir derrière le rideau — да се дејствува од сенка

Именка

derrière именка од машки род (множина: derrières)

1. заден дел, заднина. — страна спротивна на предната.

   Le derrière de la tête.

   Задниот дел на главата.

   Une unique pièce sur le derrière.

   Една единствена просторија во задниот дел.

   Porte de derrière.

   Задна врата.

2. задник, газ. — (разговорно) делот од телото на кој се седи.

   Un coup de pied au derrière !

   Клоца во задникот!

   Tomber sur le derrière.

   Да се падне на задникот (да се седне на земја).

3. (Воено, застарено) заднина. — последните трупи на една војска или територијата зад нив (денес: arrières).

   Une canonnade éclatant sur ses derrières.

   Топовски оган што избувнува во неговата заднина.

Синоними

• fesse (им. ж.) — задник (глутеус)

Изведени термини

• avoir les talons près du derrière — многу брзо да се трча
• derche (им.) — (арго) задник
• dergeot (им.) — (дијалектно) задник
• faire nuit comme dans le derrière d’un nègre — темно е како во рог
• montrer le derrière — да се побегне од борба (да се сврти грб)
• péter plus haut que son derrière — да се прави некој поважен отколку што е
• tomber sur le derrière — многу да се изненадиш (да „паднеш на газ“)

Поговорки

• ça vaut mieux qu’un coup de pied au derrière — подобро нешто отколку ништо (вреди повеќе од клоца во задник)