σηκώνω
 |
Грчки |
Ετυμολογία
[уреди]Од средновековниот грчки збор `σηκώνω`, кој потекнува од хеленистичкиот `σηκῶ` (sēkō) со значење „мерам на вага“.
Изговор
[уреди]- МФΑ-gr: /siˈko.no/
- Поделба по слогови: ση‧κώ‧νω
Глагол
[уреди]σηκώνω глагол, несвршен, активен (минато време σήκωσα, пасивна форма σηκώνομαι)
- подига - преместува нешто од една позиција на повисока позиција.
- Σηκώνω την τσάντα μου.
- Ја подигам мојата чанта.
- σηκώνει πενήντα κιλά.
- подига педесет килограми.
- подига - зема пари од сметка.
- σήκωσε όλες του τις καταθέσεις.
- ги подигна сите негови депозити.
- поднесува - има сила да прифати некоја ситуација или акција.
- δεν σηκώνω προσβολές.
- не поднесувам навреди.
- земам - отстранувам нешто од некаде.
- σήκωσε τα πιάτα.
- ги земав садовите.
- бунтува - поттикнува на револуција.
- σήκωσε το λαό ενάντια στους Τούρκους.
- го побуни народот против Турците.
Табела со форми на глаголот
[уреди]| σηκώνω и σηκώνομαι | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Време | Активна форма (грчки) | Активна форма (македонски) | Пасивна форма (грчки) | Пасивна форма (македонски) | |
| Ενεστώτας Οριστικής | Сегашно време | σηκώνω | подигам | σηκώνομαι | се подигам |
| Παρατατικός Οριστικής | Имперфект / Минато определено несвршено | σήκωνα | подигав | σηκωνόμουν | се подигав |
| Αόριστος Οριστικής | Аорист / Минато определено свршено | σήκωσα | подигнав | σηκώθηκα | бев подигнат |
| Παρακείμενος Οριστικής | Сегашен Перфект | έχω σηκώσει | имам подигнато | έχω σηκωθεί | имам подигнато |
| Μέλλοντας Συνεχής | Идно време (несвршен вид) | θα σηκώνω | ќе подигам | θα σηκώνομαι | ќе се подигам |
| Μέλλοντας Συνοπτικός | Идно време (свршен вид) | θα σηκώσω | ќе подигнам | θα σηκωθώ | ќе бидам подигнат |
| Μέλλοντας Συντελεσμένος | Свршено идно време | θα έχω σηκώσει | ќе имам подигнато | θα έχω σηκωθεί | ќе сум подигнат |
| Υπερσυντέλικος | Плусвамперфект | είχα σηκώσει | бев подигнал | είχα σηκωθεί | бев подигнат |
| Ενεστώτας Υποτακτικής | Сегашна зависна форма | να σηκώνω | да подигам | να σηκώνομαι | да се подигам |
| Αόριστος Υποτακτικής | Зависна форма (свршен вид) | να σηκώσω | да подигнам | να σηκωθώ | да бидам подигнат |
| Παρακείμενος Υποτακτικής | Перфектна зависна форма | να έχω σηκώσει | да имам подигнато | να έχω σηκωθεί | да сум подигнат |
| Ενεστώτας Προστακτικής | Императив (несвршен вид) | σήκωνε | подигај! | σηκώνου | подигај се! |
| Αόριστος Προστακτικής | Императив (свршен вид) | σήκωσε | подигни! | σηκώσου | подигни се! |
| Ενεστώτας Μετοχή | Сегашен глаголски прилог | σηκώνοντας | подигајќи | — | — |
Изрази
[уреди]- σηκώνω την άγκυρα — подигам сидрото
- να σε πάρει και να σε σηκώσει — "да те земе ѓаволот" или „да одиш по ѓаволите", буквално "нека те земе и нека те подигне" , се користи за проклетство и колнење
- σηκώνω χέρι — кревам рака (за да удрам)
- σήκωσε τη μύτη — го крена носот (стана горд)
- δε σηκώνω κεφάλι — не кревам глава (немам храброст)
- σηκώνω τους ώμους — ги кревам рамената (знак на рамнодушност)
- όποια πέτρα κι αν σηκώσεις — "каде и да погледнеш" , буквален превод "кој било камен и да го кренеш", се користи за да се покаже дека има многу луѓе што прават нешто
- σήκω σήκω, κάτσε κάτσε — не можам да разберам, збунет сум, буквално "станувај станувај, седнувај седнувај" (израз на неред)
- σήκω εσύ να κάτσω εγώ — стани ти за да седнам јас (израз на мрзеливост)
- σηκώνω κεφάλι — кревам глава (се бунтувам)
- σηκώνω φωνή διαμαρτυρίας — кревам глас на протест
Изведени поими
[уреди]Сродни поими
[уреди]- σηκόω (гл.) — мерам, вагам
Антоними
[уреди]- κατεβάζω (гл.) — спуштам