σε

Грчки

Етимологија 1

Од старогрчкиот збор σέ („тебе“).

Изговор

• МФΑ-гр: /se/
• Поделба по слогови: σε

Заменка

σε - кратка форма на личната заменка εσύ во второ лице еднина во Акузатив

1. ти, тебе (второ лице еднина, акузатив)

   Πώς σε λένε;

   Како се викаш? (буквално: Како те викаат тебе?)

Деклинација

Второ лице	Еднина (неформално)		Множина (формално)
	Долга форма	Кратка форма	Долга форма	Кратка форма
Номинатив	εσύ	—	εσείς	—
Генитив	εσένα	σου †	εσάς	σας †
Акузатив	εσένα	σε	εσάς	σας
Вокатив	εσύ	—	εσείς	—
† Овие термини се користат и како присвојни заменки. Сите форми на лични заменки се прикажуваат кај εγώ ( „јас“).

Етимологија 2

Од старогрчкиот збор εἰς („во“).

Алтернативна форма

σ’ - опционално, но многу често пред самогласки

Предлог

σε - предлог

1. за - за времетраење, се време.

   Θα επιστρέψω σε δύο ημέρες.

   Ќе се вратам за два дена.

2. во, на - за простор или положба

   Βάζω το μολύβι σε κάποιο τραπέζι.

   Го ставам моливот на некоја маса.

   Βάζω το μολύβι σ’ ένα τραπέζι.

   Го ставам моливот на маса.

   Βάζω το μολύβι στο τραπέζι.

   Го ставам моливот на масата.

   Είμαι σε δύσκολη θέση.

   Јас сум во тешка положба.

3. во, на, со, по - други значења

   Έδωσαν το βραβείο σε/σ’ έναν νέο ποιητή.

   Му го дадоа признанието на еден млад поет.

   Σκίζω το χαρτί σε δύο κομμάτια

   Го кинам листот на две парчиња.

   Πληρώθηκα σε ευρώ.

   Бев платен во евра.

   Μιλάω σε σένα (σ’ εσένα), όχι στην αδερφή σου.

   Зборувам со тебе, не со твојата сестра.

   Σε ποιο μάθημα έχεις πάρει τον καλύτερο βαθμό; Στα μαθηματικά.

   По кој предмет доби најдобра оцена? —По математика.

- Комбинации со член во акузатив:

• σε + τα → στα („кон“, среден род множина)
• σε + τη → στη („кон неа“, женски род еднина)
• σε + την → στην („кон неа“, женски род еднина со крајна ν)
• σε + τις → στις („кон нив“, женски род множина)
• σε + το → στο („кон“, среден род еднина & колоквијално: и машки род еднина)
• σε + τον → στον („кон него“, машки род еднина со крајна ν)
• σε + τους → στους („кон нив“, машки род множина)

- Комбинации со член во генитив:

• σε + της → στης („кон нејзиното“, женски род еднина)
• σε + του → στου („кон неговото; кон неговото“, машки или среден род еднина)
• σε + των → στων („кон нивното“, сите родови множина)

- Други изведени изрази

• σε λίγο — наскоро
• σε σχέση με — во врска со
• σε περίπτωση — во случај на