πας

Грчки

Етимологија

Од старогрчки πᾶς (pâs), со значење „сè, секој“. Денес се користи само во формални или книжевни изрази и сложени форми.

Изговор

• МФА-гр: /ˈpas/
• Поделба по слогови: πας

Заменка

πας машки род (женски род πάσα, среден род παν)

Забелешки

• Оваа заменка функционира како придавка, односно се менува како придавка по род лице и падежи
• Веќе не е во широка употреба, освен во поговорки и посебни терминологии, како на пример во црковната.

1. секоj — архаична форма, употребена во фрази

   Κατά πάσα πιθανότητα, θα βρέξει.

   Со голема веројатност, ќе врне.

2. цeл — целосен, комплетен

   Εν πάση περιπτώσει, πρέπει να μιλήσουμε.

   Во секој случај, треба да разговараме.

Деклинација по падежи

	Еднина			Множина
	Машки род	Женски род	Среден род	Машки род	Женски род	Среден род
Номинатив	πας	πάσα	παν	πάντες	πάσαι	πάντα
Генитив	παντός	πάσης	παντός	πάντων	πασών	πάντων
Акузатив	πάντα	πάσαν	παν	πάντας	πάσας	πάντα
Вокатив	πας	πασα	παν	πάντες	πάσαι	πάντα

Изрази

• κατά πάσα πιθανότητα — со голема веројатност
• πάσης φύσεως — од секаков вид
• ανά πάσα στιγμή — во секој момент
• εν πάση περιπτώσει — во секој случај
• δια παντός — засекогаш
• τοις πάσι — на сите

Синоними

• κάθε прид. — секој
• όλος прид. — цел

Сродни поими

• πάντες — сите
• παντός — на сè
• παντού — насекаде
• πανελλήνιος — панхеленски
• πανεπιστήμιο — универзитет

Глагол

πας

1. одиш — второ лице еднина, сегашно време од глаголот πάω

   Πας στο σχολείο κάθε μέρα;

   Одиш ли во училиште секој ден?

2. второ лице еднина, зависна форма од глаголот πάω
3. второ лице еднина, зависна форма од глаголот πηγαίνω]

   Πρέπει να πας στο γυμναστήριο πιο συχνά.

   Мораш 'да одиш' во теретана почесто.

Префикс

Формите на πας особено номинативот од среден род еднина παν, но и од машки род еднина πας од генитивот πάντων, но и од дативот πάσι , се користат како префикси во многу зборови, давајќи го значењето на севкупно, целина или означуват суперлативен степен.“

Сложени зборови

• παντογνώστης – сезнајко
• πανταχού – секаде (во сите места)
• παντελώς – целосно, потполно
• παντοκράτορας – семоќен (семоќник)
• πανγεννήτωρ – родител на сите, создавач
• παγκράτιο – панкратион (древен боречки спорт)
• Παγκράτι – Паграти (кварт во Атина)
• πάγκρεας – панкреас
• πανουργία – лукавство, итрина
• πασίγνωστος – многу познат, прочуен
• πασιφανής – очигледен, јасно видлив
• πανδαισία – гозба, изобилство
• πανδημία – пандемија
• πανώλης – чума
• πανευρωπαϊκός – паневропски
• πανάκεια – лек за сè, панацеја
• Πανέλληνες – сите Грци (букв. сите Хелени)
• πάμπτωχος – крајно сиромашен
• πανάθλιος – многу беден, жален
• παμπάλαιος – многу стар, древен
• παμπόνηρος – многу лукав
• πανάσχημος – крајно грд
• πανέτοιμος – целосно подготвен
• παντέρημος – сосем пуст, целосно осамен
• Παναγία – Богородица
• πανίερος – многу свет, пресвет
• Πανάγιος – Пресвет гроб (Светиот гроб)