παίρνω
Грчки
[уреди]  |
Етимологија
[уреди]Наследен од византискиот грчки збор παίρνω (< ἐπαίρνω), кој потекнува од старогрчкиот ἐπαίρω („дигам, подигнувам“) + назална инфиксација.
Изговор
[уреди]МФА-гр: /ˈper.no/ Поделба по слогови: πέρ‧νω
Глагол
[уреди]παίρνω • неправилен, непреоден глагол (минато πήρα, пасивен: παίρνομαι, мин. пасив: πάρθηκα, глаголска придавка: παρμένος)
- зема, добива
- Παίρνω λαχανικά από το σουπερμάρκετ.
- Земам зеленчук од супермаркетот.
- Ο πατέρας μου παίρνει πέντε χάπια κάθε μέρα.
- Мојот татко зема пет апчиња секој ден.
- зема со себе
- Πήρε την ομπρέλα του κι έφυγε.
- Го зеде чадорот и замина.
- Πήρε το παιδί από το σχολείο.
- Го зеде детето од училиште.
- се јавува на телефон
- Παίρνω τηλέφωνο τη μητέρα μου.
- Ја викам мајка ми по телефон.
- добива, заработува — примање на пари, плата или друга корист
- Πόσα παίρνεις το μήνα;
- Колку земаш месечно?
- освојува, запленува — дејство на окупирање, кражба или насилно добивање
- Οι Τούρκοι πήραν την Πόλη το 1453.
- Турците ја зазеле Цариград во 1453 год.
- се мажи, се жени — брачна врска (во говорен јазик)
- Πήρε μια κοπέλα από το χωριό του.
- Се ожени со девојка од своето село.
- се вклучува, учествува — во изрази како "παίρνω μέρος"
- Παίρνω μέρος σε μια συζήτηση.
- Учествувам во разговор.
- донесува одлука
- Πήρε την απόφαση να φύγει.
- Ја донесе одлуката да замине.
Табела со форми на глаголот
[уреди]| παίρνω / παίρνομαι | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Време | Активна форма (грчки) | Активна форма (македонски) | Пасивна форма (грчки) | Пасивна форма (македонски) | |
| Ενεστώτας Οριστικής | Сегашно време | παίρνω | земам | παίρνομαι | се зема |
| Παρατατικός Οριστικής | Имперфект | έπαιρνα | земав | παιρνόμουν | се земаше |
| Αόριστος Οριστικής | Аорист | πήρα | зедов | πήρθηκα | бев земен |
| Μέλλοντας Συνεχής | Идно време (несвршен вид) | θα παίρνω | ќе земам | θα παίρνομαι | ќе се зема |
| Μέλλοντας Συνοπτικός | Идно време (свршен вид) | θα πάρω | ќе земам / ќе земам еднаш | θα παρθεί | ќе биде земен |
| Μέλλοντας Συντελεσμένος | Свршено идно време | θα έχω πάρει | ќе имам земено | θα έχω παρθεί | ќе бидам веќе земен |
| Υπερσυντέλικος | Плусвамперфект | είχα πάρει | имав земено | είχα παρθεί | бев веќе земен |
| Ενεστώτας Υποτακτικής | Сегашна зависна форма | να παίρνω | да земам | να παίρνομαι | да се зема |
| Αόριστος Υποτακτικής | Зависна форма (свршен вид) | να πάρω | да земам / да земам еднаш | να παρθεί | да биде земен |
| Παρακείμενος Υποτακτικής | Перфектна зависна форма | να έχω πάρει | да имам земено | να έχω παρθεί | да сум веќе земен |
| Ενεστώτας Προστακτικής | Императив (несвршен вид) | πάρε (εσύ) | земај! | — | — |
| Αόριστος Προστακτικής | Императив (свршен вид) | πάρε | земи! | πάρσου | биди земен! |
| Ενεστώτας Μετοχή | Сегашен глаголски придавка | παίρνοντας | земајќи | — | — |
| Παρακείμενος Μετοχή | Перфектен придавка | παρμένος | земен | — | — |
Синоними
[уреди]- λαμβάνω — добивам (поиформално)
- σηκώνω — дигам
- παραλαμβάνω — примам, преземам
Сродни поими
[уреди]- πάρσιμο — зимање (именка)
- παρμένος — земен (причестие)
- παίρνω μέρος — учествувам
- ξαναπαίρνω — повторно земам
- αποπαίρνω — прекорувам
- ονειροπαρμένος — сонлив, замечтан