πέφτω

Грчки

Етимологија

πέφτω < средновековен грчки < старогрчки πίπτω-паѓам.

Изговор

• МФА-gr: /ˈpef.to/
• Поделба по слогови: πέ‧φτω

Глагол

πέφτω • (péfto) (несвршен)

1. паѓа - Се менува висината на која се наоѓа објектот поради гравитацијата.

   Αν το αφήσεις θα πέσει στο πάτωμα.

   Ако го пуштиш, ќе падне на подот.

   Φόρα καμιά ζώνη γιατί έχεις αδυνατίσει και σου πέφτει το παντελόνι.

   Стави некој појас затоа што си ослабел и панталоните ти паѓаат.

2. паѓа, (метафорично) се намалува (цена, ниво)

   Έπεσε η τιμή της βενζίνης για μια μέρα και μετά ανέβηκε πάλι.

   Цената на бензинот падна еден ден, а потоа пак се крена.

   Όλο το βράδυ φύσαγε και η θερμοκρασία έπεσε κάτω από το μηδέν.

   Цела ноќ дуваше и температурата падна под нулата

3. лежам, легнувам

   Δεν πρόφτασα να πέσω, κι ο ύπνος με κυρίεψε.

   Не успеав да легнам, а сонот ме совлада.

4. скокам, гинам (во војна)

   Μα ήταν αποφασισμένοι να μην παραδοθούν, και να πέσουν πολεμώντας σαν παλικάρια.

   Но, тие беа решени да не се предадат, и да загинат борејќи се како јунаци.

5. се нафрлам, напаѓам, се навалувам (вербално или физички)

   Μια κουβέντα είπα και πέσανε πάνω μου να με φάνε.

   Еден збор реков, а тие се нафрлија врз мене да ме изедат (ме нападнаа вербално со жестина)

6. отпаѓа, се вади (коса, заб)

   Είχανε αρχίσει να της πέφτουν τα μαλλιά εξαιτίας της χημειοθεραπείας.

   Почна да ѝ паѓа косата поради хемотерапијата

7. (метафорично) се наоѓа, се простира (за локација или време)

   προς τα που πέφτει η Αλόννησος;

   Κон каде се наоѓа Алонисос?

   Φέτος το Πάσχα έπεσε νωρίς

   Οваа година Велигден се падна рано

8. (метафорично) попуштам, подлегнувам
9. паѓа - има прекин на некоја работа или функцијата, се расипува

   Έπεσε το ρεύμα σε όλο το χωριό

   Струјата падна во целото село

   Έπεσε η σύνδεσή μου (στο Διαδίκτυο) για τρίτη φορά απόψε

   Мојата конекција (на Интернет) падна по третпат вечерва

10. имам некоја особина - (големина, старост, социјална положба, итн.) која во споредба со нешто друго се покажува како несоодветна (недоволна или прекумерна)

    Αυτό το παντελόνι μού πέφτει λίγο μεγάλο.

    Овие панталони ми се малку големи.

    Δεν της πέφτει μεγαλούτσικος ο αρραβωνιαστικός της;

    Зар не ѝ е малку постар свршеникот?

    Τι θα ήθελες να έχεις; Μερσεντές; Βολέψου με το Φιατάκι και πολύ σου πέφτει.

    Што би сакал да имаш? Мерцедес? Смести се со Фиатчето, и тоа ти е премногу.

Табела со форми на глаголот

πέφτω и πέφτομαι
Време		Активна форма (грчки)	Активна форма (македонски)	Пасивна форма (грчки)	Пасивна форма (македонски)
Ενεστώτας Οριστικής	Сегашно време	πέφτω	паѓам	πέφτομαι	се паѓам
Παρατατικός Οριστικής	Имперфект / Минато определено несвршено	έπεφτα	паѓав	πεφτόμουν	се паѓав
Αόριστος Οριστικής	Аорист / Минато определено свршено	έπεσα	паднав	έπεσα	паднав (се употребува истата форма)
Παρακείμενος Οριστικής	Сегашен Перфект	έχω πέσει	имам паднато	έχω πέσει	имам паднато
Μέλλοντας Συνεχής	Идно време (несвршен вид)	θα πέφτω	ќе паѓам	θα πέφτομαι	ќе се паѓам
Μέλλοντας Συνοπτικός	Идно време (свршен вид)	θα πέσω	ќе паднам	θα πέσω	ќе паднам
Μέλλοντας Συντελεσμένος	Свршено идно време	θα έχω πέσει	ќе имам паднато	θα έχω πέσει	ќе имам паднато
Υπερσυντέλικος	Плусвамперфект	είχα πέσει	бев паднал	είχα πέσει	бев паднат
Ενεστώτας Υποτακτικής	Сегашна зависна форма	να πέφτω	да паѓам	να πέφτομαι	да се паѓам
Αόριστος Υποτακτικής	Зависна форма (свршен вид)	να πέσω	да паднам	να πέσω	да паднам
Παρακείμενος Υποτακτικής	Перфектна зависна форма	να έχω πέσει	да имам паднато	να έχω πέσει	да сум паднат
Ενεστώτας Προστακτικής	Императив (несвршен вид)	πέφτε	паѓај!	πέφτου	паѓај се!
Αόριστος Προστακτικής	Императив (свршен вид)	πέσε	падни!	πέσε	падни!
Ενεστώτας Μετοχή	Сегашен глаголски прилог	πέφτοντας	паѓајќи	—	—

Антоними

• σηκώνομαι (гл.) — станувам, се кревам
• ανεβαίνω (гл.) — се качувам, се зголемува
• ανεγείρομαι (гл.) — се градам, се подигнувам

Изведени термини

• πτώση (им.) — пад, уривање, опаѓање
• πτώμα (им.) — труп, мртовец
• έκπτωση (им.) — попуст, намалување
• πέσιμο (им.) — паѓање
• ανατρέπω (гл.) — превртувам, рушам
• πέφτομαι (гл.) — се претставувам (архаично/иронично)

Изрази

• την πέφτω (σε κάποιον ή κάποια) (гл.) — напаѓам, се нафрлам; флертувам
• δε μου(/σου/του) πέφτει λόγος (израз) — не ме(/те/го) засега
• δεν αφήνω κουβέντα (ή τίποτα) να πέσει κάτω (ή στο πάτωμα, στο χώμα) (израз) — сѐ сфаќам сериозно
• πέφτει χιόνι/βροχή/χαλάζι/ξύλο/μπουνίδι (израз) — врне снег/дожд/град/има тепачка
• πέφτω από τα σύννεφα (израз) — се изненадувам
• πέφτω έξω (израз) — грешам во предвидувањата; пропаѓам (финансиски)
• πέφτω μέσα (израз) — предвидувањата ми се остваруваат
• πέφτω σε αντιφάσεις (израз) — противречам
• πέφτω σε λάθη (израз) — грешам
• πέφτω στα χέρια κάποιου (израз) — потпаѓам под нечија власт
• πέφτω στην περίπτωση (израз) — наоѓам соодветна прилика
• μου έπεσαν τα μαλλιά (израз) — неверојатно ми е (шок)

Поврзани термини

• πίπτω — паѓам (стар/книжевен облик)

Сродни поими

• μειώνομαι (гл.) — се намалувам
• σκοτώνομαι (гл.) — гинам
• ορμώ (гл.) — напаѓам, се нафрлам
• συμβαίνω (гл.) — се случува, се одвива