ντύνω

Грчки

Етимологија

(Наследено) од средновековниот грчки збор `ντύνω` (како тип на `ἐνδύω`) < (дијахронски заем) од старогрчкиот збор `ἐνδύνω` (со изговор [nd]), кој е тип на `ἐνδύω`.

Изговор

МФА-gr: /ˈdi.no/
Поделба по слогови: ντύ‧νω

Глагол

ντύνω (минато: έντυσα, пасивно: ντύνομαι)

облекувам (давам некому облека за да ја носи).
Ντύσαμε τον γιό μας Ζορό & πήγαμε να γιορτάσουμε τις Απόκριες.

Го облековме нашиот син како Зоро и отидовме да го прославиме Карневалот.
ставува постава.
Πρέπει να ντύσω το παλτό με μαλακή φόδρα.

Морам да го поставам палтото со мека постава.
обложувам, прекривам (покривам површина со слој, на пр. ѕид или мебел).
Ο μαραγκός θα ντύσει τα ράφια με ξύλινη επένδυση.

Столарот ќе ги обложи полиците со дрвена облога.
збогатувам, облагородувам (метафорично: нешто се прави покомплексно или поинтересно со додавање нешто).
ντύνω το ποίημα με επίθετα καλλωπιστικά

го облекувам/збогатувам поемата со украсни придавки.

---

Табела со форми на глаголот

ντύνω и ντύνομαι
Време		Активна форма (грчки)	Активна форма (македонски)	Пасивна форма (грчки)	Пасивна форма (македонски)
Ενεστώτας Οριστικής	Сегашно време	ντύνω	облекувам (некого)	ντύνομαι	се облекувам
Παρατατικός Οριστικής	Имперфект	έντυνα	облекував (некого)	ντυνόμουν	се облекував
Αόριστος Οριστικής	Аорист	έντυσα	облеков (некого)	ντύθηκα	се облеков
Μέλλοντας Συνεχής	Идно време (несвршен вид)	θα ντύνω	ќе облекувам	θα ντύνομαι	ќе се облекувам
Μέλλοντας Συνοπτικός	Идно време (свршен вид)	θα ντύσω	ќе облечам	θα ντυθώ	ќе се облечам
Μέλλοντας Συντελεσμένος	Свршено идно време	θα έχω ντύσει	ќе имам облечено	θα έχω ντυθεί	ќе бидам облечен
Υπερσυντέλικος	Плусвамперфект	είχα ντύσει	имав облечено	είχα ντυθεί	бев облечен
Ενεστώτας Υποτακτικής	Сегашна зависна форма (несвршен вид)	να ντύνω	да облекувам	να ντύνομαι	да се облекувам
Αόριστος Υποτακτικής	Зависна форма (свршен вид)	να ντύσω	да облечам	να ντυθώ	да се облечам
Παρακείμενος Υποτακτικής	Перфектна зависна форма	να έχω ντύσει	да имам облечено	να έχω ντυθεί	да бидам облечен
Ενεστώτας Προστακτικής	Императив (несвршен вид)	ντύνε (εσύ)	облекувај!	ντύνου (εσύ)	облекувај се!
Αόριστος Προστακτικής	Императив (свршен вид)	ντύσε	облечи!	ντύσου	облечи се!
Ενεστώτας Μετοχή	Сегашен глаголски придавка	ντύνοντας	облекувајќи	—	—
Παρακείμενος Μετοχή	Перфектен придавка	ντυμένος	облечен	—	—
Апаρέμφато (παλιό)	Неодредена форма (старо)	ντύνειν	облекување	—	—

Антоними

γδύνω (гл.) — соблекувам, вадам облека
ξεντύνω (гл.) — соблекувам
βγάζω (гл.) — соблекувам (облека), вадам (општо)

Изрази

ντύνω στα λευκά / ντύνομαι στα λευκά — се мажам (женски израз, поради белата венчаница).
ντύνω στα μαύρα / ντύνομαι στα μαύρα — се облекувам во црно, ми починал некој близок

---

Изведени поими

αιθεροντύνομαι (гл.) — се облекувам во етер/воздух (поетски)
ακριβοντύνομαι (гл.) — се облекувам скапо
αλλαξοντύνομαι (гл.) — се пресоблекувам
άντυτος (прид.) — необлечен
ασημοντύνω (гл.) — облекувам во сребрено
αστροντύνομαι (гл.) — се облекувам во ѕвезди
αραχνοντύνω (гл.) — облекувам во пајажина (тенко)
αχνοντύνομαι (гл.) — се облекувам во меко
βραχόντυτος (прид.) — облечен во карпа (поетски)
ελαφρόντυτος (приδ.) — лесно облечен
έντυμα (им.) — облека, костим
εντυμασιά (им.) — облека, носија
εντύνω (гл.) — облекувам (поетски, ретко)
κακοντύσιμο (им.) — лошо облекување
καλοντύνω (гл.) — добро облекувам
κομψοντύνω (гл.) — елегантно облекувам
μαυροντύνω (гл.) — облекувам во црно
μεταξοντύνω (гл.) — облекувам во свила
μπρουντζοντύνω (гл.) — облекувам во бронза
ντύμα (им.) — облека
ντυμασιά (им.) — облека, носија
ντυμένος (прид.) — облечен
ντυνογδύνομαι (гл.) — постојано се облекувам и соблекувам
ντύση (им.) — облекување
ντυσιά (им.) — облека
ντύσιμο (им.) — облекување
ξεντύνω (гл.) — соблекувам
ξεντύσιμο (им.) — соблекување
ξέντυτος (прид.) — необлечен
παλιοντύσιμο (им.) — стара облека
ροδοντύνω (гл.) — облекувам во розово
σεμνόντυτος (прид.) — скромно облечен
στραβοντύνομαι (гл.) — лошо/накриво се облекувам
φτωχοντύνω (гл.) — облекувам сиромашно
χρυσοντύνω (гл.) — облекувам во златно
χρυσόντυτος (прид.) — облечен во златно