κοιτάζω

Грчки

Етимологија

Од старогрчки κοῖτα (легло, лежиште), преку κοίταγμα → κοιτάζω. Значи „гледам“, „набљудувам“.

Изговор

• МФА-гр: /kiˈta.zo/
• Поделба по слогови: κοι‧τά‧ζω

Глагол

κοιτάζω • глагол, несвршен, активна форма (минато време κοίταξα, пасивна форма κοιτάζομαι)

1. гледа — насочува поглед кон нешто

   Κοιτάζει τον ουρανό.

   Гледа во небото.

2. набљудува — гледа внимателно

   Κοιτάζω τα παιδιά να παίζουν.

   Ги набљудувам децата како си играат.

3. се грижи — води сметка, обрнува внимание

   Κοιτάζει τον εαυτό του πολύ.

   Многу се грижи за себе.

Табела со форми на глаголот

κοιτάζω / κοιτάζομαι
Време		Активна форма (грчки)	Активна форма (македонски)	Пасивна форма (грчки)	Пасивна форма (македонски)
Ενεστώτας Οριστικής	Сегашно време	κοιτάζω	гледа	κοιτάζομαι	се гледа
Παρατατικός Οριστικής	Имперфект	κοίταζα	гледаше	κοιταζόμουν	се гледаше
Αόριστος Οριστικής	Аорист	κοίταξα	погледна	κοιτάχτηκα	се погледна
Μέλλοντας Συνεχής	Идно време (несвршен вид)	θα κοιτάζω	ќе гледа	θα κοιτάζεται	ќе се гледа
Μέλλοντας Συνοπτικός	Идно време (свршен вид)	θα κοιτάξει	ќе погледне	θα κοιταχτεί	ќе се погледне
Μέλλοντας Συντελεσμένος	Свршено идно време	θα έχει κοιτάξει	ќе има погледнато	θα έχει κοιταχτεί	ќе има се погледнато
Υπερσυντέλικος	Плусвамперфект	είχε κοιτάξει	имаше погледнато	είχε κοιταχτεί	беше се погледнато
Ενεστώτας Υποτακτικής	Сегашна зависна форма	να κοιτάζει	да гледа	να κοιτάζεται	да се гледа
Αόριστος Υποτακτικής	Зависна форма (свршен вид)	να κοιτάξει	да погледне	να κοιταχτεί	да се погледне
Παρακείμενος Υποτακτικής	Перфектна зависна форма	να έχει κοιτάξει	да има погледнато	να έχει κοιταχτεί	да има се погледнато
Ενεστώτας Προστακτικής	Императив (несвршен вид)	κοίταζε	нека гледа	—	—
Αόριστος Προστακτικής	Императив (свршен вид)	κοίταξε	нека погледне	κοιτάξου	нека се погледне
Ενεστώτας Μετοχή	Сегашен глаголски придавка	κοιτάζοντας	гледајќи	—	—
Παρακείμενος Μετοχή	Перфектен придавка	κοιταγμένος	погледнат	—	—

Синоними

• βλέπω гл. — гледа
• παρατηρώ гл. — набљудува
• προσέχω гл. — внимава

Сродни поими

• κοίταγμα им. — поглед
• κοίτα гл. (императив) — погледни
• κοιταχτώ гл. — се погледнам (возвратно)

Изведени поими

• κοιτάζω γύρω μου — гледам наоколу
• κοιτάζω στα μάτια — гледам во очи
• κοιτάζω τον εαυτό μου — се грижам за себе
• κοιτάζω μακριά — гледам далеку