εννοώ
Грчки
[уреди]  |
Етимологија
[уреди]Од старогрчки ἐννοῶ („имам во умот“), од ἐν („во“) + νοῶ („мислам“). Значењето се проширува и со влијание од англиското *mean* и француското *(bien) entendu* за изразување на одлучност или подразбирање.
Изговор
[уреди]- МФА-гр: /e.noˈo/
- Поделба по слогови: εν‧νο‧ώ
Глагол
[уреди]εννοώ глагол, несвршен, активна форма (минато време εννόησα, пасивна форма εννοούμαι)
- мисли — има нешто на ум, размислува за нешто
- Τι εννοείς όταν λες αυτά;
- Што мислиш кога го велиш тоа?
- Δεν ξέρω τι εννοούσες, αλλά εγώ αυτό κατάλαβα.
- Не знам што мислеше, но јас така разбрав.
- Όταν λέω κάτι το εννοώ.
- Кога ќе кажам нешто, тоа го мислам сериозно.
- разбира — сфаќа, разбира некое значење
- Δεν εννοώ ποια είναι η διαφορά.
- Не разбирам која е разликата.
- Αν εννόησα καλά, συμφωνείς.
- Ако добро разбрав, се согласуваш.
- има намера — има јасна намера, е одлучен
- Εννοώ να γίνει και θα γίνει ό,τι θέλω.
- Имам намера тоа да се случи и ќе се случи што сакам.
- се подразбира, очигледно — нешто што е очигледно или не треба да се каже
- Εννοείται ότι θα έρθεις κι εσύ.
- Се подразбира дека и ти ќе дојдеш.
- Τα ευκόλως εννοούμενα παραλείπονται.
- Очигледното не се кажува.
Табела со форми на глаголот
[уреди]| εννοώ / εννοούμαι | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Време | Активна форма (грчки) | Активна форма (македонски) | Пасивна форма (грчки) | Пасивна форма (македонски) | |
| Ενεστώτας Οριστικής | Сегашно време | εννοώ | мисли / разбира / значи | εννοούμαι | се подразбира |
| Παρατατικός Οριστικής | Имперфект | εννοούσα | мислеше / разбираше | εννοούμουν | се подразбираше |
| Αόριστος Οριστικής | Аорист | εννόησα | помисли / разбра | εννοήθηκα | беше подразбрано |
| Μέλλοντας Συνεχής | Идно време (несвршен вид) | θα εννοώ | ќе мисли / ќе разбира | θα εννοούμαι | ќе се подразбира |
| Μέλλοντας Συνοπτικός | Идно време (свршен вид) | θα εννοήσω | ќе помисли / ќе разбере | θα εννοηθώ | ќе биде подразбрано |
| Μέλλοντας Συντελεσμένος | Свршено идно време | θα έχω εννοήσει | ќе има помислено / ќе има разбрано | θα έχω εννοηθεί | ќе биде веќе подразбрано |
| Υπερσυντέλικος | Плусвамперфект | είχα εννοήσει | имаше помислено / имаше разбрано | είχα εννοηθεί | беше веќе подразбрано |
| Ενεστώτας Υποτακτικής | Сегашна зависна форма | να εννοώ | да мисли / да разбира | να εννοούμαι | да се подразбира |
| Αόριστος Υποτακτικής | Зависна форма (свршен вид) | να εννοήσω | да помисли / да разбере | να εννοηθώ | да биде подразбрано |
| Παρακείμενος Υποτακτικής | Перфектна зависна форма | να έχω εννοήσει | да има помислено / разбрано | να έχω εννοηθεί | да има веќе подразбрано |
| Ενεστώτας Προστακτικής | Императив (несвршен вид) | εννόει | нека мисли / нека разбира | — | — |
| Αόριστος Προστακτικής | Императив (свршен вид) | εννόησε | нека помисли / нека разбере | εννοήσου | нека биде подразбрано |
| Ενεστώτας Μετοχή | Сегашен глаголски придавка | εννοώντας | мислејќи / разбирајќи | — | — |
| Παρακείμενος Μετοχή | Перфектен придавка | εννοημένος | замислен / подразбран | — | — |
Синоними
[уреди]- σημαίνω гл. — значи
- καταλαβαίνω гл. — разбира
- υπονοώ гл. — навестува
- σκοπεύω гл. — намерува
Сродни поими
[уреди]- έννοια им. — значење, поим
- εννοούμενος прид. — имплицитен - кој што се подразбира
- εννοημένος прид. — замислен
- ασυνεννοησία им. ж — недоразбирање
- ασυνεννόητος прид.— тежок за комуникација
- ενδοσυνεννόηση им. ж — внатрешна комуникација
- εννοιοκρατία им. ж — концептуализам
- εννοιολογικός прид.— концептуален
- προσυνεννόηση им. ж — претходен договор
- προσυνεννοούμαι гл.— се договара однапред
- συνεννοημένος прич.— договорен, разбран
- συνεννόηση им. ж — разбирање, комуникација
- συνεννοήσιμος прид.— лесен за комуникација
- συνεννοούμαι гл.— комуницира со, се разбира
Изведени поими
[уреди]- δεν εννοώ να φύγω — не намерам да заминам
- το εννοώ — го мислам сериозно
- τα ευκόλως εννοούμενα παραλείπονται — очигледното не се кажува