δηλαδή

Грчки

Етимологија

Наследено од старогрчки δηλαδή, со спојување на δῆλα („јасно, очигледно“) + δή („вистина, навистина“), нсе добива δῆλος („јасен“).

Изговор

• МФΑ-гр: /ði.laˈði/
• Поделба по слогови: δη‧λα‧δή

Други форми

• δηλ. — кратенка
• δηλαδής — народна варијанта

Честичка

δηλαδή

1. односно, тоа е — објаснува нешто што било споменато претходно.

   Δεν υπήρχε πρόγραμμα, μπορούσε δηλαδή να κάνει ο καθένας ό,τι ήθελε.

   Немаше програма, односно, секој можеше да прави што сака.

2. конкретно, имено, односно — за да се даде појаснување или дефинирање.

   Η χώρα μας, δηλαδή η Ελλάδα.

   Нашата земја, имено Грција.

3. т.е., имено, со други зборови — се користи во дефиниции, научен стил, појаснување.

   Τα αλκάνια είναι κορεσμένοι αλειφατικοί (δηλαδή μη κυκλικοί) υδρογονάνθρακες.

   Алканите се заситени алифатични (т.е. нециклични) јаглеводороди.

4. Во прашални реченици:
   1. што сакаш да кажеш — се користи кога бараме појаснување.

      Θα πάρουμε μια μικρή αύξηση. - Δηλαδή;

      Ќе добиеме мало покачување. - Што сакаше да кажеш?

   2. со други зборови — воведува проценка или заклучок.

      Δηλαδή, για να καταλάβω τι γίνεται, πρέπει να τους το στείλουμε ή όχι;

      Со други зборови, за да разберам што се случува, треба да им го испратиме или не?

   3. значи, изразува збунетост или чудење.

      Δηλαδή τι θέλεις να πεις;

      Значи, што сакаш да кажеш?

   4. значи, изразува незадоволство.

      Δηλαδή, αν κατάλαβα καλά, μου ζητάτε να φύγω; ##: Значи, ако добро разбрав, барате од мене да си одам?

   5. значи, изразува иронија.

      Δηλαδή νομίζεις ότι είσαι αναντικατάστατος;

      Значи, мислиш дека си незаменлив?

   6. изразува гнев или очај.

      Γιατί δηλαδή όλο εγώ να υποχωρώ;

      Зошто, па, јас да попуштам?

5. значи, со други зборови — во разговорен стил. #: Δηλαδή τι θες να κάνω εγώ;

   Значи, што сакаш јас да направам?

Синоними

• δηλονότι (сврз.) — имено, односно
• ήγουν (сврз.) — односно
• ήτοι (сврз.) — односно
• λοιπόν (сврз.) — значи, па
• τουτέστιν (сврз.) — т.е.
• με άλλα λόγια (изр.) — со други зборови
• για την ακρίβεια (изр.) — поточно
• πιο αναλυτικά (изр.) — подетално
• συγκεκριμένα (прил.) — конкретно

Антоними

• σιωπηρά (прил.) — молкум, без објаснување
• απροσδιόριστα (прил.) — нејасно, неодредено

Сродни поими

• δηλονότι (сврз.) — имено, односно
• τουτέστιν (сврз.) — т.е.
• λοιπόν (сврз.) — значи, па
• με άλλα λόγια (изр.) — со други зборови
• άρα (сврз.) — значи, следствено
• επομένως (сврз.) — затоа, следствено