δείχνω

Грчки

Алтернативни форми

• δεικνύω (гл.) — укажувам

Етимологија

Позајмен збор од средновековниот грчки `δείχνω`, од старогрчките зборови `δείκνυμι` (deíknumi) „покажувам“ и `δεικνύω` (deiknúō).

Изговор

• МФΑ-гр: /ˈði.xno/
• Поделба по слогови: δεί‧χνω

Глагол

δείχνω глагол, несвршен/свршен, активна форма (минато време έδειξα, пасивна форма δείχνομαι)

1. покажувам, укажувам.

   Μου έδειξε τον δρόμο για το σπίτι.

   Ми го покажа патот до дома.

2. покажувам, докажувам, прикажувам.

   Ο μαθητής έδειξε ότι κατάλαβε το μάθημα.

   Ученикот покажа дека ја разбрал лекцијата.

3. изгледа, делува.

   Δείχνει κουρασμένος.

   Изгледа уморен.

Синоними

• παρουσιάζω (гл.) — презентирам, покажувам
• φανερώνω (гл.) — откривам, покажувам
• αποκαλύπτω (гл.) — откривам, разоткривам

Антоними

• κρύβω (гл.) — кријам
• αποσιωπώ (гл.) — премолчувам, прикривам

Табела со форми на глаголот

δείχνω и δείχνομαι
Време		Активна форма (грчки)	Активна форма (македонски)	Пасивна форма (грчки)	Пасивна форма (македонски)
Ενεστώτας Οριστικής	Сегашно време	δείχνω	покажувам	δείχνομαι	се покажувам
Παρατατικός Οριστικής	Имперфект	έδειχνα	покажував	δειχνόμουν	се покажував
Αόριστος Οριστικής	Аорист	έδειξα	покажав	δείχτηκα	бев покажан
Παρακείμενος Οριστικής	Сегашен Перфект	έχω δείξει	имам покажано	έχω δειχθεί	сум бил покажан
Μέλλοντας Συνεχής	Идно време (несвршен вид)	θα δείχνω	ќе покажувам	θα δείχνομαι	ќе се покажувам
Μέλλοντας Συνοπτικός	Идно време (свршен вид)	θα δείξω	ќе покажам	θα δειχθώ	ќе бидам покажан
Μέλλοντας Συντελεσμένος	Свршено идно време	θα έχω δείξει	ќе имам покажано	θα έχω δειχθεί	ќе сум бил покажан
Υπερσυντέλικος	Плусвамперфект	είχα δείξει	имав покажано	είχα δειχθεί	бев бил покажан
Ενεστώτας Υποτακτικής	Сегашна зависна форма	να δείχνω	да покажувам	να δείχνομαι	да се покажувам
Αόριστος Υποτακτικής	Зависна форма (свршен вид)	να δείξω	да покажам	να δειχθώ	да бидам покажан
Παρακείμενος Υποτακτικής	Перфектна зависна форма	να έχω δείξει	да имам покажано	να έχω δειχθεί	да сум бил покажан
Ενεστώτας Προστακτικής	Императив (несвршен вид)	δείχνε (εσύ)	покажувај!	δείχνου (εσύ)	покажувај се!
Αόριστος Προστακτικής	Императив (свршен вид)	δείξε	покажи!	δείξου	покажи се!
Ενεστώτας Μετοχή	Сегашен глаголски придавка	δείχνοντας	покажувајќи	—	—
Παρακείμενος Μετοχή	Перфектен придавка	—	—	δειγμένος	покажан

Изведени термини

• μικροδείχνω (гл.) — изгледам помладо од мојата возраст
• ξαναδείχνω (гл.) — покажувам повторно

Сродни поими

• **Од коренот δειχτ-**
• αναπόδεικτος (прид.) — недокажан
• αποδεικτικός (прид.) — докажувачки
• αυταπόδεικτος (прид.) — самоочигледен
• δακτυλοδεικτούμενος (прид.) — покажан со прст
• δείκτης (им.) — показател, индекс
• δεικτικός (прид.) — укажувачки
• ενδεικτικός (прид.) — индикативен, ориентационен
• επιδεικτικός (прид.) — демонстрирачки, показен
• **Од коренот δειξ-**
• ανάδειξη (им.) — промоција, издигнување
• αντένδειξη (им.) — контраиндикација
• απόδειξη (им.) — потврда, сметка
• ένδειξη (им.) — индикација, ознака
• επίδειξη (им.) — демонстрација, приказ
• υπόδειξη (им.) — упатство, сугестија
• **Од коренот δειγμ-**
• αποδεδειγμένος (прид.) — докажан, утврден
• δείγμα (им.) — примерок, мостра
• ενδεδειγμένος (прид.) — соодветен, препорачан
• **Поврзано:**
• δεικνύω (гл.) — укажувам