être
Етимологија
[уреди]Потекнува од среднофранцускиот estre (« да се биде, постои »), од старофранцускиот estre (« да се биде, постои »), од вулгарнолатинскиот *essĕre (« да се биде, постои »), форма преобликувана по аналогија на класичниот латински esse (« да се биде, постои »), како и од старофранцускиот ester, од латинскиот stare (« стои »). Вториот преживува само во партиципите été, étant и во конјугациите на имперфектот на индикативот, како и во денес застарените изрази ester en justice (да биде пред суд) или ester en jugement (да биде во судски процес).
Изговор
[уреди]Глагол
[уреди]être непреоден глагол од трета група (инфинитив) (заменски: s’être)
Изговор
[уреди]Глагол
[уреди]être непреоден глагол од трета група (инфинитив) (заменски: s’être)
- сум, да се биде — Ја дефинира состојбата, идентитетот или карактеристиките на субјектот (копула).
- Je suis fatigué.
- Јас сум уморен.
- Il est français.
- Тој е Французин.
- Elle était contente.
- Таа беше задоволна.
- Го специфицира местото или ситуацијата.
- Nous sommes en ville.
- Ние сме во град.
- (Апсолутно) постои — Го изразува постоењето.
- Je pense, donc je suis.
- Мислам, значи постојам. (Рене Декарт)
- (Безлично) има — Формално/Поддржано, еквивалент на Il y a (Има).
- Il est des hommes que la résistance anime...
- Има луѓе што ги анимира отпорот...
- (Безлично) Го означува моментот од денот, денот од неделата или датумот.
- Il est quatorze heures cinquante huit.
- Сега е четиринаесет часот и педесет и осум минути.
- (Помошен) е — Помошен глагол кој служи за формирање на сложени времиња и сите повратни глаголи.
- Il est passé.
- Тој помина.
- (Помошен) е — Помошен глагол кој служи за формирање на пасивна форма.
- Quand il sera aimé.
- Кога тој ќе биде сакан.
- (Неформално) — Се користи со помошниот глагол avoir во сложени времиња за означување движење.
- Avez-vous été à Paris la semaine dernière ?
- Дали бевте во Париз минатата недела?
- (Неформално) се занимава со — (Конструирано со sur или dessus) Се занимава со одредена работа.
- Je suis sur un dossier là...
- Се занимавам со еден досие...
- (Конструирано со à) Укажува на поврзаност или сопственост.
- C’est la voiture à Paul.
- Тоа е колата на Пол.
- (Безлично) Се користи со прилогот en за да изрази споредба.
- Il en est de ça comme de tout.
- Со тоа е исто како и со сè.
| Infinitif | Прост | être | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Сложен | avoir + participe passé | ||||||
| Participe présent или gérondif[1] | Прост | étant | |||||
| Сложен |
ayant + participe passé | ||||||
| Participe passé | été | ||||||
| еднина | множина | ||||||
| 1. л. | 2. л. | 3. л. | 1. л. | 2. л. | 3. л. | ||
| Indicatif | je (j') | tu | il, elle, on | nous | vous | ils, elles | |
| Прости
(времиња) |
Présent | suis | es | est | sommes | êtes | sont |
| Imparfait | étais | étais | était | étions | étiez | étaient | |
| Passé simple[2] | fus | fus | fut | fûmes | fûtes | furent | |
| Futur simple | serai | seras | sera | serons | serez | seront | |
| Conditionnel présent | serais | serais | serait | serions | seriez | seraient | |
| Сложeни
(времиња) |
Passé composé |
indicatif present de avoir + participe passé | |||||
| Plus-que-parfait |
indicatif imparfait de avoir + participe passé | ||||||
| Passé antérieur[2] |
passé simple de avoir + participe passé | ||||||
| Futur antérieur |
futur simple de avoir + participe passé | ||||||
| Conditionnel passé |
conditionnel present de avoir + participe passé | ||||||
| Subjonctif | que je (j’) | que tu | qu’il, qu’elle | que nous | que vous | qu’ils, qu’elles | |
| Прости
(времиња) |
Présent | sois | sois | soit | soyons | soyez | soient |
| Imparfait[2] | fusse | fusses | fût | fussions | fussiez | fussent | |
| Сложeни
(времиња) |
Passé |
subjonctif présent de avoir + participe passé | |||||
| Plus-que-parfait[2] |
subjonctif imparfait de avoir + participe passé | ||||||
| Impératif | je (j') | tu | il, elle, on | nous | vous | ils, elles | |
| Прост | — | sois | — | soyons | soyez | — | |
| Сложен | — | impératif present de avoir + participe passé | — | impératif present de avoir + participe passé | impératif present de avoir + participe passé | — | |
| |||||||
| Infinitif | Прост | s'être | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Сложен | être + participe passé | ||||||
| Participe présent или gérondif[2] | Прост | s'étant | |||||
| Сложен |
s'étant + participe passé | ||||||
| Participe passé | été | ||||||
| еднина | множина | ||||||
| 1. л. | 2. л. | 3. л. | 1. л. | 2. л. | 3. л. | ||
| Indicatif | je (j') | tu | il, elle, on | nous | vous | ils, elles | |
| Прости
(времиња) |
Présent | me suis | t'es | s'est | nous sommes | vous êtes | se sont |
| Imparfait | m'étais | t'étais | s'était | nous étions | vous étiez | s'étaient | |
| Passé simple[3] | me fus | te fus | s'eut | nous fûmes | vous fûtes | se furent | |
| Futur simple | me serai | te seras | se sera | nous serons | vous serez | se seront | |
| Conditionnel présent | me serais | te serais | se serait | nous serions | vous seriez | se seraient | |
| Сложeни
(времиња) |
Passé composé |
indicatif présent de s'être + participe passé | |||||
| Plus-que-parfait |
indicatif imparfait de s'être + participe passé | ||||||
| Passé antérieur[3] |
passé simple de s'être + participe passé | ||||||
| Futur antérieur |
futur simple de s'être + participe passé | ||||||
| Conditionnel passé |
conditionnel present de s'être + participe passé | ||||||
| Subjonctif | que je (j’) | que tu | qu’il, qu’elle | que nous | que vous | qu’ils, qu’elles | |
| Прости
(времиња) |
Présent | me sois | te sois | se soit | nous soyons | vous soyez | se soient |
| Imparfait[3] | me fusse | te fusses | se fût | nous fussions | vous fussiez | se fussent | |
| Сложeни
(времиња) |
Passé |
subjonctif présent de s'être + participe passé | |||||
| Plus-que-parfait[3] |
subjonctif imparfait de s'être + participe passé | ||||||
| Impératif | je (j') | tu | il, elle, on | nous | vous | ils, elles | |
| Прост | — | sois-toi | — | soyons-nous | soyez-vous | — | |
| Сложен | — | impératif présent de s'être + participe passé | — | impératif présent de s'être + participe passé | impératif présent de s'être + participe passé | — | |
| |||||||
| Infinitif | Прост | s'en être | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Сложен | être + participe passé | ||||||
| Participe présent или gérondif[2] | Прост | s'en étant | |||||
| Сложен |
s'étant + participe passé | ||||||
| Participe passé | été | ||||||
| еднина | множина | ||||||
| 1. л. | 2. л. | 3. л. | 1. л. | 2. л. | 3. л. | ||
| Indicatif | je (j') | tu | il, elle, on | nous | vous | ils, elles | |
| Прости
(времиња) |
Présent | m'en suis | t'en es | s'en est | nous en sommes | vous en êtes | s'en sont |
| Imparfait | m'en étais | t'en étais | s'en était | nous en étions | vous en étiez | s'en étaient | |
| Passé simple[3] | m'en fus | t'en fus | s'en fut | nous en fûmes | vous en fûtes | s'en furent | |
| Futur simple | m'en serai | t'en seras | s'en sera | nous en serons | vous en serez | s'en seront | |
| Conditionnel présent | m'en serais | t'en serais | s'en serait | nous en serions | vous en seriez | s'en seraient | |
| Сложeни
(времиња) |
Passé composé |
indicatif présent de s'être + participe passé | |||||
| Plus-que-parfait |
indicatif imparfait de s'être + participe passé | ||||||
| Passé antérieur[3] |
passé simple de s'être + participe passé | ||||||
| Futur antérieur |
futur simple de s'être + participe passé | ||||||
| Conditionnel passé |
conditionnel present de s'être + participe passé | ||||||
| Subjonctif | que je (j’) | que tu | qu’il, qu’elle | que nous | que vous | qu’ils, qu’elles | |
| Прости
(времиња) |
Présent | m'en sois | t'en sois | s'en soit | nous en soyons | vous en soyez | s'en soient |
| Imparfait[3] | m'en fusse | t'en fusses | s'en fût | nous en fussions | vous en fussiez | s'en fussent | |
| Сложeни
(времиња) |
Passé |
subjonctif présent de s'être + participe passé | |||||
| Plus-que-parfait[3] |
subjonctif imparfait de s'être + participe passé | ||||||
| Impératif | je (j') | tu | il, elle, on | nous | vous | ils, elles | |
| Прост | — | en sois-toi | — | en soyons-nous | en soyez-vous | — | |
| Сложен | — | impératif présent de s'être + participe passé | — | impératif présent de s'être + participe passé | impératif présent de s'être + participe passé | — | |
| |||||||
Изведени термини
[уреди]- c’est-à-dire (фраза) — односно, тоа е да се каже
- ça a été (фраза) — Беше добро; се одвиваше добро.
- ça y est (фраза) — Тоа е тоа (готово е).
- ceci étant (фраза) — Со оглед на ова.
- cela étant (фраза) — Со оглед на тоа.
- c’est (фраза) — Тоа е.
- je suis (гл.) — јас сум (прво лице еднина сегашно време)
- en être (фраза) — Да се биде во таа фаза/точка.
- être à (фраза) — Да се биде во ред да се направи нешто; да му припаѓа на некого.
- il était une fois (фраза) — Еднаш одамна.
- ne fût-ce que (фраза) — Макар и само (застарено).
- ne serait-ce que (фраза) — Макар и само.
- n’était (гл.) — не беше
- n’est-ce pas (фраза) — Зарем не; нели е така.
- peut-être (прил.) — можеби
- quel que soit (фраза) — Каков и да е.
- quoi que ce soit (фраза) — Што и да е.
- quoi qu'il en fût (фраза) — Што и да беше (застарено).
- quoi qu’il en ait été (фраза) — Што и да било.
- quoi qu’il en eût été (фраза) — Што и да беше (многу застарено).
- re-être (гл.) — повторно да биде
- r’être (гл.) — повторно да биде (пократко)
- être comme (фраза) — да се биде како
Поговорки и фрази
[уреди]- au royaume des aveugles, les borgnes sont rois (фраза) — Во царството на слепите, еднооките се цареви.
- c’est à la fin du bal qu’on paie les musiciens (фраза) — На крајот на балот се плаќаат музичарите.
- c’est bon (фраза) — Тоа е добро.
- c’est de la moutarde après diner (фраза) — Тоа е сенф по вечерата (Застарена работа).
- c’est de la moutarde après dîner (фраза) — Тоа е сенф по вечерата (Застарена работа).
- c’est du bien perdu (фраза) — Тоа е изгубено добро.
- c’est en forgeant qu’on devient forgeron (фраза) — Со ковање се станува ковач.
- c’est en forgeant que l’on devient forgeron (фраза) — Со ковање се станува ковач.
- c’est l’âne couvert de la peau du lion (фраза) — Тоа е магаре покриено со кожа од лав.
- c’est l’hôpital qui se fout de la charité (фраза) — Болницата ѝ се потсмева на милосрдноста.
- c’est l’hôpital qui se moque de la charité (фраза) — Болницата ѝ се потсмева на милосрдноста.
- c’est la goutte d’eau qui fait déborder le vase (фраза) — Тоа е капката вода која ја прелева чашата.
- c’est la poêle qui se fout du chaudron (фраза) — Тавата му се потсмева на казанот.
- c’est la poêle qui se moque du chaudron (фраза) — Тавата му се потсмева на казанот.
- c’est la roue qui tourne (фраза) — Тоа е тркалото што се врти.
- c’est le métier qui rentre (фраза) — Тоа е занаетот што влегува (Се учи).
- c’est le serpent qui se mord la queue (фраза) — Тоа е змијата што си ја гризе опашката (Маѓепсан круг).
- c’est ni fait ni à faire (фраза) — Ниту е направено, ниту треба да се прави.
- c’est pas demain la veille (фраза) — Нема да биде наскоро.
- c’est pas la fête au village (фраза) — Не е празникот во селото (Не е убаво).
- c’est pour un ami (фраза) — Тоа е за пријател.
- c’est toujours à recommencer (фраза) — Секогаш е за повторно започнување.
- c’est tout un (фраза) — Тоа е едно исто.
- c’est un personnage de roman (фраза) — Тоа е лик од роман.
- ce n’est pas gravé dans le marbre (фраза) — Не е врежано во мермер.
- ce n’est pas la porte à côté (фраза) — Не е вратата до (Не е блиску/лесно).
- ce qui est différé n’est pas perdu (фраза) — Она што е одложено не е изгубено.
- ce qui est simple est faux (фраза) — Она што е едноставно е лажно.
- ce qui est simple est faux, ce qui est compliqué est inutilisable (фраза) — Она што е едноставно е лажно, она што е комплицирано е неупотребливо.
- cela ne s’est jamais vu (фраза) — Ова никогаш не е видено.
- chacun est l’artisan de sa fortune (фраза) — Секој е ковач на својата среќа.
- demain est un autre jour (фраза) — Утре е нов ден.
- il faut qu’une porte soit ouverte ou fermée (фраза) — Вратата мора да е отворена или затворена.
- il n’est point de petites affaires (фраза) — Нема мали работи.
- il n’est point de sot métier (фраза) — Нема глупав занает.
- ils sont trop verts (фраза) — Тие се премногу зелени.
- l’amour est aveugle (фраза) — Љубовта е слепа.
- l’avare et le cochon ne sont bons qu’après leur mort (фраза) — Скржавецот и свињата се добри само по нивната смрт.
- la carte n’est pas le territoire (фраза) — Картата не е територијата.
- la nuit, tous les chats sont gris (фраза) — Ноќе сите мачки се сиви.
- la terre est basse (фраза) — Земјата е ниска (Симбол на тешка работа).
- la vie n’est pas un long fleuve tranquille (фраза) — Животот не е долга тивка река.
- le mieux est l’ennemi du bien (фраза) — Подоброто е непријател на доброто.
- le monde est petit (фраза) — Светот е мал.
- les faits sont têtus (фраза) — Фактите се тврдоглави.
- les grandes douleurs sont muettes (фраза) — Големите таги се неми.
- les plaisanteries les plus courtes sont les meilleures (фраза) — Најкратките шеги се најдобри.
- les raisins sont trop verts (фраза) — Грозјето е премногу зелено.
- mieux vaut être seul que mal accompagné (фраза) — Подобро е сам отколку лошо придружуван.
- nul n’est méchant volontairement (фраза) — Никој не е злобен доброволно.
- nul n’est prophète en son pays (фраза) — Никој не е пророк во својата земја.
- on est chez les fous (фраза) — Кај лудаците сме.
- on est pas chez mémé (фраза) — Не сме кај баба.
- on ne peut pas être et avoir été (фраза) — Не можеш да бидеш (славен) и да си бил (славен).
- quand le chat n’est pas là, les souris dansent (фраза) — Кога мачката ја нема, глувците танцуваат.
- tout ce qui brille n’est pas or (фраза) — Сè што блеска не е злато.
- tout est bien qui finit bien (фраза) — Сè е добро што добро завршува.
- tout est bon dans le cochon (фраза) — Сè е добро во свињата.
- tout est relatif (фраза) — Сè е релативно.
- tout n’est pas rose (фраза) — Не е сè розово.
- tout n’est pas rose dans la vie (фраза) — Не е сè розово во животот.
Именка
[уреди]être именка од машки род (множина: êtres)
- постоење — Факт на постоење, во апстрактна смисла.
- Le sens de l’être est le problème fondamental de la philosophie.
- Смислата на постоењето е основниот проблем на филозофијата.
- битие — Организам, живо суштество, креатура.
- Un être humain.
- Човечко битие.
- битие,душа — Персоналитет, душа, суштина.
- Elle avait une noblesse dans tout son être.
- Таа имаше благородност во целото нејзино битие (личност/суштина).
- (Поретко) суштина — Она што сочинува една работа.
- La véridicité se confirme donc quand le discours dit vrai conformément à son être...
- Вистинитоста се потврдува, значи, кога говорот ја зборува вистината во согласност со неговата суштина...
Изведени термини
[уреди]- être humain (им.) — човечко битие
- Être suprême (им.) — Врховно Битие
- être vivant (им.) — живо битие
- êtrique (прид.) — (поврзано со битието, ретко)
- raison d’être (им.) — причина за постоење